Gamma Knife Tedavisi

Beyin ve sinir cerrahisinde ilgilendiğimiz hastalıklarda Gamma Knife tedavisi önemli bir seçenektir. Bugün beyin cerrahisinin birçok alt bölümünde Gamma Knife tedavisi sıklıkla tercih edilmektedir.  Öyle ki bugüne dek 300 binden fazla hastaya Gamma Knife yapılmıştır ve her yıl da 35 binden fazla hastaya Gamma Knife uygulanmaktadır. Dünya’da Gamma Knife cihazına sahip merkez sayısının artması, bu teknolojiyi kullanmayı öğrenen daha fazla cerrahın olması, cihazın yeni modellerinin sahip olduğu özellikler ile daha fazla hastaya fayda sağlanabilmesi sayesinde bu hasta sayısı da yıllar geçtikçe artmaktadır.

Hangi Hastalıklarda Gamma Knife Tedavisi Düşünülür?

Gamma knife tedavisi beyin tümörleri, beynin damarsal hastalıkları, fonksiyonel beyin cerrahisi gibi geniş bir yelpazede, nöroşirurjinin temel ilgi alanlarında kullanılmaktadır. Hastalığın tam olarak ne olduğuna ve hastanın kendine has durumuna bağlı olarak Gamma Knife tedavisi uygulayıp uygulamama kararı verilir.

Beyin Tümörleri

Bugün, Gamma Knife en sık beyin tümörlerinin tedavisinde düşünülür. Yoğun olarak iyi huylu tümörlerin tedavisinde Gamma Knife kullanılır.

• İyi Huylu Tümörler: Gamma Knife’ın en sık kullanıldığı hastalık grubudur. Menenjiom, vestibular schwannoma, hipofiz adenomu tedavisinde cerrahi yerine Gamma Knife düşünülebilir.
• Kötü Huylu Tümörler: Beynin kendisinden kaynaklanan kötü huylu beyin tümörlerin tedavisinde Gamma Knife’ın kullanım alanı ve sağlayacağı fayda oldukça sınırlıdır.
• Beyin Metastazları: Vücudun başka bir yerinde oluşmuş ve beyne sıçramış tümörlerin tedavisinde Gamma Knife’dan yoğun olarak yararlanılır.

Beynin Damarsal Hastalıkları

Beynin damarsal hastalıkları dendiğinde akla gelen üç hastalık anevrizma, AVM ve kavernomlardır. Anevrizma tedavisinde Gamma Knife kullanımının bir yeri olmamakla birlikte AVM ve kavernomların tedavisinde Gamma Knife’dan sıklıkla yararlanılmaktadır.

• AVM: Beyin tümörleri dışında Gamma Knife’ın en sık kullanıldığı hastalıktır. Özellikle 2-3 cm çapını geçmeyen AVM’lerin tedavisinde oldukça başarılı sonuçlar elde edilebilir. AVM’nin konumunun cerrahi açıdan riskli olduğu durumlarda ya da hastanın ameliyata uygun olmadığı olgularda tercih edilebilir.
• Kavernom: Tedavi temelde cerrahi olmakla birlikte özellikle beyin sapı gibi cerrahinin riskli olduğu durumlarda Gamma Knife düşünülebilir.

Fonksiyonel Beyin Cerrahisi

Diğer iki hastalık grubuna göre fonksiyonel beyin cerrahisinde Gamma Knife tedavisinden daha az yararlanılsa da cihazın ilk üretildiğinde kullanılmasının planlandığı hastalık grubu beynin fonksiyonel hastalıklarıydı. Özellikle, ağrı, hareket bozuklukları ve hatta bazı davranış bozukluklarının tedavisinde Gamma Knife’ın etkili olabileceği düşünülmüştü.

• Hareket Bozuklukları: İlaç tedavisi hastalığın şiddeti artıncaya kadar yeterli olabilir. Pil uygulamaları ile hareket bozuklukları kontrol altına alınabilir. Gamma Knife nadiren düşünülür.
• Trigeminal Nevralji: Cerrahi, balon kompresyon gibi farklı yaklaşımlarla tedavi edilebilen bir hastalıktır, nadiren Gamma Knife uygulanması düşünülebilir.

Gamma Knife Tedavisi Sık Sorulan Sorular

Gamma knife ile ilgili hasta ve hasta yakınlarımız tarafından sık sorulan sorulara cevap verdik.

Gamma knife nasıl yapılır?

Gamma knife tedavisi hastanın kafatasında herhangi bir kesi yeri açmadan yapılır. Ameliyathanede değil bu teknoloji için özel olarak dizayn edilmiş Gamma knife ünitesi içinde uygulanır. Hastaya anestezi verilmez. Kafatasına takılan bir stereotaktik çerçeve ya da bir maske yardımıyla kafatası sabitlenir ve titizlikle planlanmış gamma ışınları beyindeki lezyona iletilmeye başlar.

Gamma knife yan etkileri nelerdir?

Gamma knife tedavisinde hastada ciddi bir yan etki oluşması beklenmez. Baş ağrısı, mide bulantısı, yorgunluk gibi bazı geçici şikayetler olabilir. Bunlar kısa süre içinde geçer. Nadiren ışın verilen lezyonun çevresindeki dokularda ödem oluşabilir.

Gamma knife tedavisi hangi hastanelerde var?

İstanbul, Ankara ve İzmir’in dışında Adana, Denizli, Gaziantep gibi şehirlerinde de Gamma Knife teknolojisi mevcuttur. Ülkemizde hem özel hem kamu hastanelerinde Gamma Knife cihazının farklı modelleri bulunmaktadır. Biz İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde en yeni versiyon olan ICON modelini kullanmaktayız.

Gamma knife tedavisi yapan devlet hastaneleri hangileridir?

Gamma knife’ın bugün için İstanbul’da yapıldığı tek üniversite devlet hastanesi İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi’dir. Ankara’da Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, Denizli’de Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi yine Gamma Knife cihazı bulunan devlet hastaneleri arasındadır.

Gamma knife tedavisi olanların yorumları nasıldır?

Uygun hastalarda Gamma knife oldukça iyi sonuçlar verir. İlgili lezyonun (tümör, avm, kavernom vd.) tedavi edilmesinin yanı sıra hasta ameliyat olmak zorunda kalmadığı ve işlemden sonra yaşamına aynı şekilde devam edebildiği için Gamma knife tedavisinden oldukça yüksek bir memnuniyet ile ayrılır.

Gamma knife sonrası dikkat edilmesi gerekenler neler?

Gamma knife uygulaması sonrası hastaya herhangi özel bir beslenme ya da ilaç verilmez. Eğer hasta kemoterapi görüyorsa bu tedavisine de devam edebilir. Gamma knife’dan bir süre sonra hasta MR taraması için hastaneye davet edilir. Burada ilgili lezyonunun küçülüp küçülmediğine, kaybolup kaybolmadığına bakılır.